વિશ્વના વિકસતા અર્થતંત્રના દેશોના સંગઠન જી-ટવેન્ટીની બેઠક તાજેતરમાં જાપાનના કુકુઓકા ખાતે યોજાઈ ગઈ. બે દિવસની આ બેઠકમાં આ મહત્વના વીસ દેશોના નાણાં મંત્રીઓ અને મધ્યસ્થ બેંકોના ગવર્નરો હાજર રહયા હતા. હાલ જયારે વિશ્વ આખુ એક ભયંકર નાણાંકીય કટોકટીમાંથી પસાર થઈ રહયું છે ત્યારે આ બેઠકનું મહત્વ વધી ગયું છે. આ બેઠકમાં જી-ટવેન્ટી દેશોએ વેપારને લગતી સમસ્યાઓ તથા આયાત – નિકાસ પર લાગતા વેરાઓ અંગે ચર્ચા કરી. આ ઉપરાંત જી-ટવેન્ટી દેશોના વડાઓની જુથનના અંતમાં ઓસાકામાં મળનારી બેઠક માટેનો એજન્ડા પણ વિચારવામાં આવ્યો હતો. મહત્વના મુદૃઓમાં એક મુદૃ બે આર્થિક સત્તા વચ્ચેનું વેપારયુધ્ધ પણ હતો. અમેરિકા અને ચીન દ્વારા અપનાવવામા ંઆવતી સુરક્ષાત્મક નીતીઓ અંગે પણ ચર્ચા કરવામાં આવી અને બંને દ્વારા લાગુ કરવામાં આવેલી એન્ટી ડમ્પીંગ ડયુટીની અસરો પર પણ વિશેષ ચર્ચા કરી હતી. આ ઉપરાંત બહુરાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી અને ડીજીટલ કંપનીઓ જયારે વેપાર કરતી હોય ત્યારે નવી ટેક્ષ વ્યવસ્થા જરૂરી હોવાનું જણાવ્યું હતું. ફેસબુક અને ગુગલ તથા વોટસઅપ જેવા સામાજિક માધ્યમો દ્વારા થતાં વેપારની પણ સીધી અસરો પર વિચારણા કરવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત ગેરકાનુની નાણાં વ્યવહાર, બેંકના કૌભાંડ, નાણાંકીય ગુનાઓ અને આર્થિક ગુનાઓ અંગે પણ ચર્ચા થઈ હતી.
જી-ટવેન્ટી દેશોના સંગઠનની બેઠક આ પરિÂસ્થતિમાં મહત્વની બને છે, ખાસ તો અમેરીકા અને ચીન વચ્ચેનો વેપાર અત્યારે સંકટમાંથી પસાર થઈ રહયો છે. બંને દેશોએ એકબીજાના દેશમાંથી થતી આયાત પર આયાતી વેરા લાગુ કર્યા છે. તેના પરીણામે બંને વચ્ચેના વેપારને ઘણી અસર થઈ છે. સાથો સાથ અન્ય દેશોને પણ અસર થઈ છે. ચીન સાથેના વેપારમાં અમેરિકાએ ૩૭૯ અબજ ડોલરની વેપારખાદ્ય હોવાનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. પરીણામે અમેરિકાએ ચીનમાંથી આયાત કરાતા અઢીસો અબજ ડોલરની ચીજ વસ્તુઓ પર રપ ટકા વધારાનો કર લાગુ કર્યો છે. તેની સામે ચીને પણ વળતો પ્રહાર કર્યો અને ૧૧૦ અબજ ડોલરની અમેરીકાની આયાત પર વેરા લાગુ કર્યા છે. આ તમામ બાબતોની સીધી અસર અન્ય દેશોના વેપારને પણ થઈ છે. વિશ્વ વેપારમાં પણ હાલ ઘટાડો નોંધાયો છે. તેના કારણે વેપાર વૃÂધ્ધમાં પણ ઘટાડો થયો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાં ભંડોળ ધ્વારા વૈશ્વિક વૃÂધ્ધ દરમાં ઘટાડાની આગાહી કરવામાં આવી છે. તે ચાલુ વર્ષે ૩.૬ ટકા થી ઘટીને ૩.૩ ટકા રહે તેમ લાગે છે. તેનું મહત્વનું કારણ ચીન અને અમેરીકા વચ્ચેનું વેપારયુધ્ધ માનવમાં આવે છે. આશા રાખવામાં આવી રહી છે કે ઓસાકામાં મળનારી જી-ટવેન્ટી દેશોના વડાઓની બેઠકમાં બંને દેશોના વડા વચ્ચે બેઠક યોજાય અને વેપાર યુધ્ધનો અંત આવે. જા કે અમેરીકાના નાણાં બાબતોના મંત્રી સ્ટીવન નુચીનના નિવેદન અનુસાર કોઈ મહત્વની આશા દેખાતી નથી. કુકુઓકા બેઠકમાં તેમણે ભાગ લીધો હતો, અને વેપાર યુધ્ધની અસરથી અમેરિકામાં વાંધો નહી આવે તેમ જણાવ્યું હતું. તેમણે જણાવ્યું કે જા વેપાર સંબંધોમાં સુધારો નહી આવે અને અમેરીકાનું હીત નહી જળવાય તો અમેરીકા ૩૦૦ અબજ ડોલરની કિંમતની આયાત પર વધુ વેરા ઝીંકશે. અમેરિકા માને છે કે તેના આ નિર્ણયની સીધી અસર ચીનમાં મુડી રોકાણ અને ઉત્પાદન પર થશે. તેમાં અન્ય દેશો અને અમેરીકાના ઉદ્યોગોને પણ અસર થવાની છે. પરીણામે અર્થતંત્રને અસર થઈ શકે છે. અમેરિકાના નાણાં મંત્રીના નિવેદનની અસર યુરોપના દેશોને પણ થાય તેમ છે. નવુ મુડીરોકાણ ઈચ્છતા દેશોમાં આ બાબત પડકારજનક ગણાઈ રહી છે. અમેરિકા અને ચીન પછી ત્રીજા ક્રમે જાપાનનું અર્થતંત્ર છે. ત્યાં જ આ જુથની રચના બાદ ૧૯૯૯ પછી સૌ પ્રથમવાર બેઠક યોજાઈ છે. જાપાનના નાણાંમંત્રી તારા અસોએ જણાવ્યું કે ચીન અને અમેરીકા દ્વારા અપનાવવામાં આવેલી સુરક્ષાની નીતી અર્થતંત્રને વ્યાપક અસર કરશે અને જાપાનનું અર્થતંત્ર પણ નબળુ પડશે.
ભારતીય નાણાં મંત્રીએ દ્વિપક્ષી આર્થિક સહકાર ધ્યાનમાં રાખીને કરવેરા માળખું હળવુ બનાવવા અનુરોધ કર્યો હતો. નાણાંમંત્રી નિર્મલા સીતારમણે તેમનો નાણાંકીય હેતુ પણ સ્પષ્ટ કર્યો હતો. ભારતે નવી જ કરવેરા વ્યવસ્થા પર ભાર મુકયો છે અને તેના વિના મહેસુલી આવક પર અસર થશે તેમ જણાવ્યું છે. આ ઉપરાંત ડીજીટલ વ્યવહારથી થતી કરવેરાની ચોરીનો મુદૃ પણ ઉભો કરાયો હતો.
જી-ટવેન્ટી દેશોના સંગઠનમાં વિશ્વની બે તૃતિયાંશ વસતિને આવરી લેવામાં આવી છે અને વિશ્વનો ૮પ ટકા વેપાર આ દેશો દ્વારા થાય છે. આ બેઠકની સાથો સાથ પ૦ દેશોના વાણીજય મંત્રીઓની પરિષદ પણ યોજાઈ હતી.
જી-ટવેન્ટી દેશોના સંગઠનની બેઠક આ પરિÂસ્થતિમાં મહત્વની બને છે, ખાસ તો અમેરીકા અને ચીન વચ્ચેનો વેપાર અત્યારે સંકટમાંથી પસાર થઈ રહયો છે. બંને દેશોએ એકબીજાના દેશમાંથી થતી આયાત પર આયાતી વેરા લાગુ કર્યા છે. તેના પરીણામે બંને વચ્ચેના વેપારને ઘણી અસર થઈ છે. સાથો સાથ અન્ય દેશોને પણ અસર થઈ છે. ચીન સાથેના વેપારમાં અમેરિકાએ ૩૭૯ અબજ ડોલરની વેપારખાદ્ય હોવાનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. પરીણામે અમેરિકાએ ચીનમાંથી આયાત કરાતા અઢીસો અબજ ડોલરની ચીજ વસ્તુઓ પર રપ ટકા વધારાનો કર લાગુ કર્યો છે. તેની સામે ચીને પણ વળતો પ્રહાર કર્યો અને ૧૧૦ અબજ ડોલરની અમેરીકાની આયાત પર વેરા લાગુ કર્યા છે. આ તમામ બાબતોની સીધી અસર અન્ય દેશોના વેપારને પણ થઈ છે. વિશ્વ વેપારમાં પણ હાલ ઘટાડો નોંધાયો છે. તેના કારણે વેપાર વૃÂધ્ધમાં પણ ઘટાડો થયો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાં ભંડોળ ધ્વારા વૈશ્વિક વૃÂધ્ધ દરમાં ઘટાડાની આગાહી કરવામાં આવી છે. તે ચાલુ વર્ષે ૩.૬ ટકા થી ઘટીને ૩.૩ ટકા રહે તેમ લાગે છે. તેનું મહત્વનું કારણ ચીન અને અમેરીકા વચ્ચેનું વેપારયુધ્ધ માનવમાં આવે છે. આશા રાખવામાં આવી રહી છે કે ઓસાકામાં મળનારી જી-ટવેન્ટી દેશોના વડાઓની બેઠકમાં બંને દેશોના વડા વચ્ચે બેઠક યોજાય અને વેપાર યુધ્ધનો અંત આવે. જા કે અમેરીકાના નાણાં બાબતોના મંત્રી સ્ટીવન નુચીનના નિવેદન અનુસાર કોઈ મહત્વની આશા દેખાતી નથી. કુકુઓકા બેઠકમાં તેમણે ભાગ લીધો હતો, અને વેપાર યુધ્ધની અસરથી અમેરિકામાં વાંધો નહી આવે તેમ જણાવ્યું હતું. તેમણે જણાવ્યું કે જા વેપાર સંબંધોમાં સુધારો નહી આવે અને અમેરીકાનું હીત નહી જળવાય તો અમેરીકા ૩૦૦ અબજ ડોલરની કિંમતની આયાત પર વધુ વેરા ઝીંકશે. અમેરિકા માને છે કે તેના આ નિર્ણયની સીધી અસર ચીનમાં મુડી રોકાણ અને ઉત્પાદન પર થશે. તેમાં અન્ય દેશો અને અમેરીકાના ઉદ્યોગોને પણ અસર થવાની છે. પરીણામે અર્થતંત્રને અસર થઈ શકે છે. અમેરિકાના નાણાં મંત્રીના નિવેદનની અસર યુરોપના દેશોને પણ થાય તેમ છે. નવુ મુડીરોકાણ ઈચ્છતા દેશોમાં આ બાબત પડકારજનક ગણાઈ રહી છે. અમેરિકા અને ચીન પછી ત્રીજા ક્રમે જાપાનનું અર્થતંત્ર છે. ત્યાં જ આ જુથની રચના બાદ ૧૯૯૯ પછી સૌ પ્રથમવાર બેઠક યોજાઈ છે. જાપાનના નાણાંમંત્રી તારા અસોએ જણાવ્યું કે ચીન અને અમેરીકા દ્વારા અપનાવવામાં આવેલી સુરક્ષાની નીતી અર્થતંત્રને વ્યાપક અસર કરશે અને જાપાનનું અર્થતંત્ર પણ નબળુ પડશે.
ભારતીય નાણાં મંત્રીએ દ્વિપક્ષી આર્થિક સહકાર ધ્યાનમાં રાખીને કરવેરા માળખું હળવુ બનાવવા અનુરોધ કર્યો હતો. નાણાંમંત્રી નિર્મલા સીતારમણે તેમનો નાણાંકીય હેતુ પણ સ્પષ્ટ કર્યો હતો. ભારતે નવી જ કરવેરા વ્યવસ્થા પર ભાર મુકયો છે અને તેના વિના મહેસુલી આવક પર અસર થશે તેમ જણાવ્યું છે. આ ઉપરાંત ડીજીટલ વ્યવહારથી થતી કરવેરાની ચોરીનો મુદૃ પણ ઉભો કરાયો હતો.
જી-ટવેન્ટી દેશોના સંગઠનમાં વિશ્વની બે તૃતિયાંશ વસતિને આવરી લેવામાં આવી છે અને વિશ્વનો ૮પ ટકા વેપાર આ દેશો દ્વારા થાય છે. આ બેઠકની સાથો સાથ પ૦ દેશોના વાણીજય મંત્રીઓની પરિષદ પણ યોજાઈ હતી.
Comments
Post a Comment