મંગોલિયન રાષ્ટ્રપતિનું ભારત રિઇન્સફોર્સ ટાઇઝની મુલાકાત

મોંગોલિયાના રાષ્ટ્રપતિ ખલતમાગીન બટુલગા ભારતની રાજ્ય મુલાકાતે છે. તેઓ ભારતના રાષ્ટ્રપતિ શ્રી રામનાથ કોવિંદના આમંત્રણ પર દેશની મુલાકાતે છે. લગભગ એક દાયકા દરમિયાન કોઈ પણ મોંગોલિયન રાષ્ટ્રપતિની ભારતની આ પહેલી મુલાકાત હોવાનું લાગે છે. મંગોલિયાના રાષ્ટ્રપતિની સાથે સરકારી અધિકારીઓ અને ઉદ્યોગપતિઓનાં નેતાઓનો સમાવેશ કરતો ઉચ્ચ-સ્તરનું પ્રતિનિધિમંડળ પણ છે.

મુલાકાતી રાષ્ટ્રપતિ શ્રી બટુલગાએ રાષ્ટ્રપતિ કોવિંદ સાથે વ્યાપક ચર્ચા કરી હતી. મુલાકાતી રાષ્ટ્રપતિના સન્માનમાં ભારતીય રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા ભોજન સમારંભ યોજાયો હતો. ઉપરાષ્ટ્રપતિ એમ.વેંકૈયા નાયડુએ મોંગોલિયન રાષ્ટ્રપતિને પણ બોલાવ્યા. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ રાષ્ટ્રપતિ બટુલ્ગા સાથે પ્રતિનિધિ મંડળની વાતચીત કરી. ભારતના વડા પ્રધાન અને મંગોલિયન રાષ્ટ્રપતિ વચ્ચેની ચર્ચામાં બંને દેશોએ દ્વિપક્ષીય, પ્રાદેશિક અને વૈશ્વિક મુદ્દાઓને આવરી લીધા છે. ક્ષમતા નિર્માણ, સંરક્ષણ, સુરક્ષા, માળખાગત સુવિધા, energyર્જા, આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અને સાંસ્કૃતિક આદાન-પ્રદાનમાં દ્વિપક્ષીય સહકારનો મુદ્દો એજન્ડામાં હતો. નોંધનીય છે કે રાષ્ટ્રપતિ અને વડા પ્રધાન મોદી વચ્ચેની બેઠક પખવાડિયાના સમયમાં આવી બીજી બેઠક હતી. વડા પ્રધાન મોદી સપ્ટેમ્બર 2019 ના પહેલા સપ્તાહમાં રશિયન ફાર ઇસ્ટના વ્લાદિવોસ્તોક ખાતે આયોજીત પૂર્વીય આર્થિક મંચ (EEF) ની પાંચમી બેઠકની બાજુમાં મોંગોલિયન રાષ્ટ્રપતિને મળ્યા હતા.

ભારત પૂર્વ સાથે તેની સગાઈને ફરી સક્રિય કરી રહ્યું છે અને વડા પ્રધાન મોદીએ 2015 માં મંગોલિયાની નોંધપાત્ર મુલાકાત લીધી હતી. બંને દેશોએ 2015 માં એક વ્યૂહરચનાત્મક ભાગીદારીની સ્થાપના માટે કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા, જે સ્વતંત્રતા અને લોકશાહીના આદર્શો તેમજ મજબૂત પાયા પર આધારિત છે. સામાન્ય બૌદ્ધ વારસો. મંગોલિયાના રાષ્ટ્રપતિની પાંચ દિવસીય મુલાકાતથી બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો વધુ સિમેન્ટ થશે અને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને મજબૂત બનાવવામાં આવે તેવી સંભાવના છે.

ડિસેમ્બર 1955 માં ભારત અને મંગોલિયાએ રાજદ્વારી સંબંધો સ્થાપિત કર્યા. મંગોલિયા એ એક દેશવિહીન દેશ છે અને તેના રશિયા અને ચીન માત્ર બે પડોશીઓ છે. મંગોલિયા તેની ‘ત્રીજી પાડોશી’ ની રસપ્રદ નીતિ દ્વારા અન્ય દેશોમાં પહોંચી રહ્યું છે. મંગોલિયાના ઘણા લોકો બૌદ્ધ ધર્મની linksંડી કડીઓ અને historicalતિહાસિક જોડાણોને કારણે ભારતને તેનું "આધ્યાત્મિક પડોશી" પણ માને છે. મોંગોલિયામાં ભારતના ભૂતપૂર્વ રાજદૂત બકુલા રિમ્પોચે દેશમાં પ્રેમથી યાદ કરવામાં આવે છે. 1990-2000થી ઉલાનબતાર ખાતેના 10 વર્ષના કાર્યકાળમાં તેમણે ભારત સાથે બૌદ્ધ જોડાણોના વારસોને મજબૂત બનાવવામાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું. તેમણે અનેક મઠોને જીવંત કરવામાં મદદ કરી.

મોંગોલિયા વિશાળ કુદરતી સંસાધનોથી સંપન્ન છે, તે એક મોટો દેશ છે પણ વસ્તી તેની ‘રાજધાની ઉલાનબતાર’માં કેન્દ્રિત છે. સંભાવના હોવા છતાં, બંને દેશો વચ્ચેનો વેપાર ઓછો રહ્યો છે. 2018-19માં બંને દેશો વચ્ચેનો કુલ વેપાર ફક્ત 23.83 મિલિયન યુએસ ડ .લરનો હતો. તેમ છતાં, તાજેતરના વેપારમાં વૃદ્ધિ થઈ છે. વેપારનું સંતુલન ભારતની તરફેણમાં છે. પૂર્વ સાથે ભારતની સગાઈમાં મંગોલિયા મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે.

વૈશ્વિક પાઇવોટ પૂર્વ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, ભારત પણ પૂર્વ તરફ પહોંચવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. ભારત તેની "એક્ટ ઇસ્ટ" અને હવે "એક્ટ ફ Farર ઇસ્ટ" નીતિઓ સક્રિયપણે ચલાવી રહ્યું છે. આ મહિનાની શરૂઆતમાં વડા પ્રધાનની રશિયા મુલાકાત દરમિયાન આ ઘોષણા કરવામાં આવી છે. વિશ્વના પૂર્વી ભાગ સાથે ભારતની સગાઈમાં, મોંગોલિયા નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવી શકે છે. ૨૦૧ 2015 માં વડા પ્રધાન મોદીની મુલાકાત દરમિયાન ઘોષિત કરવામાં આવેલી billion ૧ અબજ યુએસ ડોલરની તેની લાઇન ઓફ ક્રેડિટ હેઠળ ભારત ઓઇલ રિફાઇનરી પ્રોજેક્ટ ચલાવશે. નવી દિલ્હીએ શ્રી મોદીની મુલાકાત દરમિયાન રશિયાને એક અબજ ડોલરની ક્રેડિટનો વિસ્તાર પણ કર્યો છે. સપ્ટેમ્બર 2019 માં દેશ.

મોંગોલિયા ભારત સાથે આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્દાઓ પર સમાન મંતવ્યો શેર કરે છે. દેશ શાંઘાઈ કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઇઝેશન (એસસીઓ) નો નિરીક્ષક પણ છે જ્યાં ભારત વર્ષ 2017 થી સંપૂર્ણ સભ્ય બન્યું છે.

ભારત અને મંગોલિયા સુરક્ષા અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રે પણ સહકાર આપશે. ભારત-મંગોલિયાની સંયુક્ત કવાયત ‘વિચરતી હાથી’ વાર્ષિક ધોરણે યોજાય છે. લોકો અને લોકો અને ભારત અને મોંગોલિયા વચ્ચે સાંસ્કૃતિક સહયોગ વર્ષોથી વધી રહ્યો છે. અપેક્ષા કરવામાં આવે છે કે રાષ્ટ્રપતિ બટુલુલ્ગાની રાજ્ય મુલાકાતને પગલે ભારત અને મોંગોલિયા વચ્ચેની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી વધુ deepંડો થશે.

સ્ક્રિપ્ટ: સીઆઈએસ પર વ્યૂહાત્મક વિશ્લેષક ડો.અથર ઝફર