Skip to main content

ભારત-અમેરિકાની સર્વગ્રાહી વૈશ્વિક વ્યુહાત્મક ભાગીદારી અંગે સમીક્ષા

સ્વાતંત્ર્ય બધા જ નાગરિકો સાથે સમાન વ્યવહાર, માનવ અધિકારો તથા કાયદાના શાસન પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતા આ પરિબળોના આધારે ટકેલી લોકશાહી વ્યવસ્થા ધરાવતા ભારત અને અમેરિકાના વડાઓ શ્રી નરેન્દ્ર મોદી અને શ્રી ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેની આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરની વ્યુહાત્મક ભાગીદારી વધુ મજબૂત બનાવવાનો નિર્ધાર વ્યક્ત કર્યો.

ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેની આ વ્યુહાત્મક ભાગીદારી પરસ્પર વિશ્વાસ, સમાન હિત, શુભેચ્છા અને નાગરિકો વચ્ચેના ઘનીષ્ઠ સંપર્કના આધારે વધુ મજબૂત બની છે.

પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી અને રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે માહિતીના આદાન-પ્રદાન, સંયુક્ત સહકાર, સૈનિકોની કવાયત, અદ્યતન તાલીમ વગેરે બાબતોના આધારે બંને દેશો વચ્ચેના સલામતી ક્ષેત્રનો સહકાર વધુ મજબુત બનાવવાનો નિર્ણય લીધો.

બંને દેશોની સલામતી ક્ષેત્રની ઉત્પાદક કંપનીઓ વચ્ચેનો સહકાર અને આદાન-પ્રદાન વધારવાનો પણ તેમાં સમાવેશ કરાયો.

બંને આગેવાનો સંરક્ષણ ક્ષેત્રે વધુ સઘન સહકાર વધે અને સમજૂતીઓ પર હસ્તાક્ષર થાય તે માટે પણ ઉત્સુક હતા.

શ્રી મોદી અને શ્રી ટ્રમ્પે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે વેપાર, મૂડીરોકાણ તથા હાઈડ્રોકાર્બન ક્ષેત્રે વધી રહેલા સઘન જોડાણને આવકાર્યું.

બંને દેશોના ઉર્જા ક્ષેત્રના સંબંધો હજી સઘન બને, આ ક્ષેત્રની કંપનીઓ વચ્ચે નવકલ્પના સહિતના સંપર્કો સઘન બને તેવી ઈચ્છા બંને દેશોના વડાઓએ દર્શાવી હતી. ભારતની ઈસરો તથા અમેરિકાની નાસા સંસ્થાએ વર્ષ 2022માં ડ્યુઅલ ફ્રિક્વન્સી સિન્થેટિક રડાર સેટેલાઈટ સાથે મળીને અવકાશમાં તરતો મૂકવાના પ્રયાસો સઘન બનાવ્યા છે.

એવી જ રીતે પૃથ્વી નિરિક્ષણ, મંગળ તથા ગ્રહોનું સંશોધન, હેલીયો-ફિજીક્સ, વેપારી ધોરણે અવકાશ ક્ષેત્રે સહકાર માટે ચર્ચાઓ શરૂ કરી છે.

પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી અને રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે શિક્ષણ ક્ષેત્રે આદાન-પ્રદાનની તકો વધારવા તથા આ ક્ષેત્રનો સહકાર હજી સઘન બનાવવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી છે. અમેરિકાની યુનવર્સિટીઓમાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ વધુ સંખ્યામાં આવી રહ્યા છે. તે બાબતને બંને દેશોના વડાઓએ આવકારી.

ભારત-પ્રશાંત વિસ્તારમાં શાંતિ, સમૃદ્ધિ, સ્વગ્રાહી વિકાસ માટે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે સઘન ભાગીદારી હોવી ખૂબ જ જરૂરી છે.

આ બાબત આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાઓ મુજબ દરીયાઈ વિવાદોનો ઉકેલ મેળવીને સારા વહિવટ, સલામતી અને સ્વાતંત્ર્યને સમર્થન જેવા પરિબળોના આધારે જ સુનિશ્ચિત થઈ શકશે.

અમેરિકાએ હિંદ મહાસાગર વિસ્તારમાં માનવતાના ધોરણે સહાય આપવામાં તથા સલામતી સુનિશ્ચિત કરવામાં ભારતની ભૂમિકા સ્વીકારી.

ભારત અને અમેરિકા આ ક્ષેત્રનો સતત, પારદર્શક રીતે તથા ગુણવત્તાવાળી માળખાકીય સુવિધાઓ વડે વિકાસ સાધવા પ્રતિબદ્ધ છે.

ભારત-પ્રશાંત વિસ્તાર તથા વૈશ્વિક રીતે અસરકારક વિકાસ માટેની પ્રતિબદ્ધતાને ધ્યાનમાં લઈને પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી અને રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ત્રીજા વિશ્વના દેશો એટલે કે વિકાસશીલ દેશો માટે સહકાર વધારવા સહમત થયા છે.

ભારત અને અમેરિકાએ દક્ષિણ ચીન સમુદ્ર વિસ્તારમાં આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાઓ મુજબ બધા જ દેશોના હિતો અને અધિકારો સુનિશ્ચિત કરવા અર્થપૂર્ણ આચારસંહિતાનું પાલન કરવાની તરફેણ કરી છે.

ભારત અને અમેરિકા સંયુક્ત સાર્વભૌમ, લોકતાંત્રીક તથા સ્થીર અફઘાનિસ્તાનની તરફેણ કરે છે.

અફઘાનિસ્તાનમાં પ્રગતી તથા સલામતી ક્ષેત્રે ભારતે કરેલી સહાયની અમેરિકાએ પ્રશંસા કરી છે.

ભારત અને અમેરિકાએ સરહદ પારના અને બધા જ સ્વરૂપના આતંકવાદને વખોડી કાઢ્યો છે.

તેમણે બધા જ આતંકવાદીઓ તથા આતંકવાદી જૂથો સામે સહિયારા પ્રયાસોની તરફેણ કરી છે.

ભારત અને અમેરિકા મુક્ત, વિશ્વસનીય અને સલામત ઈન્ટરનેટ સાથે વેપાર અને સંદેશા વ્યવહાર ક્ષેત્રનો સંપર્ક - આદાન-પ્રદાન વધારવાની તરફેણ કરે છે.

શ્રી મોદી અને શ્રી ટ્રમ્પે શિક્ષણ તથા ઉદ્યોગો વચ્ચે મુક્ત અને વ્યુહાત્મક સામગ્રીના મુક્ત આદાન-પ્રદાન ઉપર પણ ભાર મૂક્યો છે.



- શ્રીરંગ, જતિન કામદાર

લેખક – પદમસિંહ, આકાશવાણીના સમાચાર વિશ્લેષક

Comments

Popular posts from this blog

કાશ્મીર મુદ્દે પાકિસ્તાનનો હોબાળો

પાકિસ્તાન હવે ઘાંઘુ બન્યું છે. અનુચ્છેદ ૩૭૦ રદ કરવાના ભારતના નિર્ણયથી તેની વર્તણૂંક બદલાઈ ગઈ છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કોઈપણ મુદ્દા વિના હોબાળો મચાવી રહ્યું છે. ભારતે જમ્મુ-કાશ્મીરને અને લદાખને કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશ જાહેર કરતાં તેને કોઈ જ અસર ન હોવા છતાં તે બેબાકળું બન્યું છે. પાકિસ્તાનના પ્રધાનમંત્રી ઈમરાન ખાને ભારતને ધમકીઓ આપવાની એકપણ તક જતી કરતા નથી. તેઓ તો યુદ્ધ, આતંક અને હવે અણુ હુમલાની ધમકી સુધી પહોંચી ગયા છે તે દ્વારા ભારત સામે ઝેર ઓકી રહ્યા છે. ઈમરાન ખાને કહ્યું કે, જા કાશ્મીર મુદ્દે વિશ્વના અગ્રણી નેતાઓ કોઈ નિર્ણય નહીં કરે તો બંને દેશો વચ્ચે લશ્કરી અથડામણ થાય તેવી શક્યતા છે. પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રી શાહ મહંમદ કુરેશીએ પણ એ જ રાગ આલાપ્યો છે. જા કે તેમણે કહ્યું કે, કાશ્મીર પ્રશ્ન ઉકેલવા માટે યુદ્ધ એક માત્ર ઉપાય નથી. પાકિસ્તાનના રેલવે મંત્રી શેખ રાશીદે એક જાહેરસભામાં કહ્યું કે, ઓક્ટોબર કે નવેમ્બર મહિનામાં યુદ્ધ થાય તેવું લાગી રહ્યું છે. આમ પાકિસ્તાનના નેતાઓ એકમત નથી અને આડેધડ નિવેદનો દ્વારા હોબાળો કરી રહ્યા છે. કાશ્મીર મુદ્દાનું આંતરરાષ્ટ્રીયકરણ કરવામાં પાકિસ્તાને કશું જ બાકી રાખ...

શું આરબોની દુનિયામાં નવા યુગમાં ખલીફા બગદાદીના મોતથી કંઈ ફેર પડશે ?

પોતે જ વિસ્ફોટ કરી પોતાને મોતને ઘાટ ઉતારનાર આતંકી સંગઠન આઈએસઆઈએસના ખલીફા - અબુ બકર અલ બગદાદીના મોતના સમાચારથી ઇરાકના મોસુલની શેરીઓમાં ખુશી ફેલાઈ હતી. જ્યાં વર્ષ 2014માં આ અત્યાચારીએ ઇસ્લામિક સ્ટેટ ઓફ ઇરાક એન્ડ સિરીયાની સ્થાપનાની જાહેરાત કરી હતી. અને ત્યારબાદ હત્યાકાંડ, સામૂહિક હત્યા, સામૂહિક બળાત્કાર, શેરી હિંસા, તોડફોડ, અપહરણ, ખંડણી જેવી આફરા-તાફરી મચી હતી. મોસુલ શહેરના 30 હજાર લોકોને શહેર છોડવાની ફરજ પડી હતી અને હજારો લોકોએ તેમના પ્રિયજન ગુમાવ્યા હતા. અલ બગદાદી આતંકી સંગઠન આઈએસઆઈએસનો વડો હતો. જેણે ભૂતકાળમાં ઘણા રૂપ બદલ્યા હતા. અને જે સિરીયા અને ઇરાક વચ્ચેના બ્રિટન જેટલા મોટા પ્રદેશનું નિયંત્રણ કરતો હતો. અબુ બકર અલ બગદાદીએ સિરિયાની સભ્યતા-સંસ્કૃતિ પર ઘણી ખરાબ છાપ પાડી છે. તેમણે પાલમિરા શહેરને ધ્વંસ કર્યું. તો મોસુલની ઐતિહાસિક અલ-નૂરી મસ્જિદને વર્ષ 2017માં ઉડાવી દીધી હતી. જ્યાં તેણે 2014માં ઇસ્લામિક ખિલાફતની જાહેરાત કરી હતી. ઉલ્લખનીય છે કે, ઇરાક અને સિરીયામાં અમેરિકાના નેતૃત્વ હેઠળનું યુદ્ધ હતું અને સિરીયા અને બહાદુર કુર્દ આગેવાનની હેઠળના યુદ્ધમાં છેલ્લા કેટલાંક વર્ષોમાં આઈએસઆઈએસએ નોં...

ચોથી પશ્ચિમ એશિયા પરીષદ અંગે સમીક્ષા

ભારતની મનોહર પરીકર સંરક્ષણ, અભ્યાસ અને વિશ્લેષણ સંસ્થા ધ્વારા નવી દિલ્હીમાં પશ્ચિમ એશિયામાં રાજકીય અને આર્થિક પરીવર્તનના દસ વર્ષ આ થીમ પર ચોથી પશ્ચિમ એશિયા પરીષદનું આયોજન કરવામાં આવ્યું. આ સંમેલનમાં લેબેનોનના પુર્વ પ્રધાનમંત્રી ફૌદ સીનીયોરા અને ઇજીપ્તના પુર્વ વિદેશ મંત્રી નબીલ ફહમી સહિત ઘણા ભારતીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય નિષ્ણાંતોએ ભાગ લીધો હતો. જેમણે આ ક્ષેત્રને લગતા વિવિધ મહત્વપુર્ણ મુદૃાઓ પર ચર્ચા વિચારણા કરી હતી. બે દિવસ સુધી છ સેશનમાં ચર્ચાઓ કરવામાં આવી હતની. જેમાં પ્રાદેશિક સુરક્ષા સ્થિતિ બાહય પરીબળોની ભૂમિકા, અર્થતંત્ર, સંઘર્ષનું પરીવર્તનશીલ સ્વરૂપ, પશ્ચિમ એશિયા સાથે ભારતનું વધતુ જોડાણ જેવા વિષયોનો સમાવેશ કરાયો હતો. કેન્દ્રીય માર્ગ, પરીવહન અને ધોરીમાર્ગ રાજયમંત્રી નિવૃત જનરલ વિજયકુમાર સિંઘે મુખ્ય સંબોધન કર્યુ હતું. જેમાં છેલ્લા એક દાયકામાંઆ ક્ષેત્રે ઉતાર – ચઢાવનો પડકાર ઉભો થયો હતો. તેની વાત કરતા દર્શાવ્યું કે ભારત આ પ્રદેશને મહત્વપુર્ણ ગણે છે. મનોહર પરીકર સંરક્ષણ, અભ્યાસ અને વિશ્લેષણ સંસ્થાના અધ્યક્ષ સુજાન આર ચિનોયે જણાવ્યું કે ભારત આ પ્રદેશના ઘણા દેશો સાથે વ્યુહાત્મક ભાગીદારી મ...